dzień 12 – Rawenna

Rawenna 

Rawenna – kawałek Bizancjum w Europie, perła północnych Włoch, stolica ariańskich Ostrogotów, skarbnica sztuki wczesnochrześcijańskiej, dziedzictwo światowe zatwierdzone wpisem na listę UNESCO. Warto docenić monumenty i mozaiki stanowiące kolorowy rozbłysk w historii i sztuce kilku różnych kręgów kulturowych. Co prawda zahaczyliśmy onią w drodze powrotnej do Polski, ale zapamiętaliśmy na długo.  

W przeszłości miasto aż trzy razy zyskało status stolicy. Działo się tak za czasów Zachodniego Cesarstwa Rzymskiego (402 – 476 n.e.), podczas gdy władzę sprawował Teodoryk – król Ostrogotów (493 – 553 n.e.) i w końcu za Egzarchatu Rawenny, czyli bizantyjskiego panowania we Włoszech (568 – 751 n.e.). Mozaiki sięgające V i VI wieku uwiodły m.in. Boccaccia, Klimta, czy Oscara Wilda. Pod koniec życia przeprowadził się do Rawenny Dante Alighieri i tutaj, a nie we Florencji znajduje się jego pochówek.

Mozaiki

Wartość mozaik jest nieoceniona, tak jak pierwsze wieki chrześcijaństwa są okresem niezwykle wyjątkowym. Stoją na granicy pogańskiego antyku oraz nowej, uniwersalnej religii. Z punktu widzenia nauki, twórczość bizantyńska stanowi dodatek do archeologii. Mamy bowiem do czynienia z momentem, w którym Kościół przewartościował swój stosunek do sztuki. Świątynie nie mogły być już więcej wzorowane na modelu kaplicy z posągiem  bóstwa wewnątrz. Te ostatnie za bardzo przypominały idole zakazane w Biblii. Skłaniano się raczej w kierunku obrazów, jednak i ta forma przedstawień wywoływała niemałe kontrowersje. Z jednej strony były pomocne dla nieumiejących czytać, z drugiej jednak obawiano się żeby wierni tych ilustracji nie identyfikowali bezpośrednio z sacrum i żeby ich nie czcili. Owe kwestie doprowadziły do powstania ruchu ikonoklastycznego (obrazoburczego), a w dalszej perspektywie do schizmy wschodniej.

Rawenna Rawenna Rawenna Rawenna